خلاصه مقاله مهندس هاشم ستاره، همایش بنادر و کشتیرانی سال 1383
ارزیابی ریسک حریق ، فرایندی سیستماتیک جهت بررسی مخاطرات حریق بالقوه در محیط کار و تخمین ریسک حاصل از این خطرات برای منابع مالی و انسانی می باشد . عمده دلائل ارزیابی ریسک حریق در محیط کار شامل موارد زیر می شود :
1. فراهم نمودن یک محیط کار ایمن و عاری از ریسک به عنوان یک وظیفه اخلاقی .
2. در نظر گرفتن مباحث اقتصادی در حریق و توجه به این مسئله که عدم وجود یک برنامه نظام مند و پیشگیری و کنترل حریق باعث تحمل هزینه های سنگین بر هرفرایند می گردد.
3. رعایت بحث الزامات قانونی که می توان این الزام را در بند 4-3-1سیستمهای مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای OHSAS18001 ملاحظه نمود.
مراحل ارزیابی ریسک حریق :
جهت ارزیابی ریسک حریق ، مراجع مختلف ، مراحل متعددی را عنوان کرده اند ولی به طور اساسی و مشترک پنج مرحله در یک ارزیابی ریسک حریق باید بررسی شده و انجام پذیرد که شامل موارد زیر است:
· شناسایی خطرات حریق
· شناسایی افراد در معرض ریسک
· ارزیابی ریسک و وضعیت پیشگیری و کنترل موجود
· ثبت یافته های ارزیابی ریسک حریق
· بازنگری خطرات و تجدیدنظر
ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮردی ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻃﺮاﺣﯽ ﺗﻬﻮﯾﻪ ﺗﻮﻧﻠﻬﺎی راه آﻫﻦ
ارگونومي؛ «الف» تا «ي»
ارگونومي يا همان مهندسي فاكتورهاي انساني دانشي است كاربردي، مركب از علوم پايه مختلف كه
سعي دارد با طراحي كردن ابزارها، دستگاهها، ماشينآلات و محيط كار تناسب مناسبي بين انسان از نظر شرايط (فيزيكي ـ روحي) و حتي تواناييهاي او و فضاي محيط كار و ماشين آلات و ... ايجاد كند .
در اصل اين علم در نظر دارد به جاي هماهنگ سازي انسان با محيط، محيط را با انسان هماهنگ سازد. علم ارگونومي با هدف حداكثر كردن بهرهوري با توجه به سلامتي، ايمني و رفاه انسان در محيط شكل گرفته است . ارگونومي با مطالعه قابليتها و شرايط انسان، استرسهاي محيط كار، آشنايي كامل به نيروهاي استاتيك و ديناميك بدن انسان، احتياط، خستگي، آموزش و طراحي ابزارها به حمايت انسان در حين كار آمده است. با رعايت اصول ارگونومي فشار كار و خستگيهاي بي مورد كاهش مييابد، در نتيجه كارايي نيز افزايش پيدا ميكند و در نهايت ميتوان گفت با اجراي اين اصول، هم منافع كارگران و هم منافع كارفرمايان تأمين ميشود.
علم ارگونومي يا همان مهندسي فاكتورهاي انساني به زواياي مختلف سلامت و بهداشت انسان ميپردازد و كارايي انسان را مورد بررسي قرار ميدهد .
جويس مريلين، رئيس مؤسسه جويس در سياتل آمريكا بر اين عقيده است كه اكنون ديگر اين باور عموميت يافته است كهشركتهايي كه بهره وري و كنترل كيفيت را مد نظر دارند، دخالت دادن ارگونومي را در برنامههايشان به عنوان يك شم تجاري بهكار ميگيرند؛ شركتهاي موفق برنامه ارگونومي را با ايمني، كنترل كيفيت و برنامههاي توليدي جهت دستيابي به حداكثر سود تلفيق كردهاند.
امروزه كمتر فعاليتي يافت ميشود كه عاري از هر گونه عامل تهديد كننده سلامتي باشد و بخش عمدهاي از اين صدمات ناشي از كار مربوط به ناديده گرفتن اصول ارگونومي است. يكي از شايعترين اين صدمات، صدمات استخواني- عضلاني در محيط كار هستند كه سبب ناتوان كردن فرد در انجام كارهاي روزمره ميشود و باعث افت كارايي، تقليل كيفيت محصول و افزايش غيبتهاي ناشي از اين صدمات جسمي ميشود و در بعضي مواقع سبب از كارافتادگي فرد و غرامتهاي دستمزد ميشود كه اين خود ضربه اي بر اقتصاد كشور وارد ميكند.
قبول واژه ارگونومي در تاريخ 16 فوريه 1950 مورد تأييد قرار گرفت. حرفه عوامل انساني(ارگونومي) در دوران پس از جنگ زاده شد. انقلاب كامپيوتر سبب شد كه عوامل انساني مورد توجه عامه قرار گيرد. به نظر ميرسد كه بحث درباره تجهيزات كامپيوتري طراحي شده بر اساس اصول ارگونومي، نرم افزارهاي كاربر پسند و نقش عوامل انساني در دفاتر عملاً بخشي از مقالههاي در كامپيوتر و انسان در هر روزنامه و مجله اي را تشكيل ميدهد. وسايل جديد كنترل، ارائه اطلاعات از طريق نمايشگر كامپيوتر و تأثير فن آوري نوين بر انسان، عرصههايي هستند كه حرفه عوامل انساني در آنها نقش دارد.تعاريف ارگونومي
واژه ارگونومي از دو كلمه يوناني "ارگون" به معني كار و " نوموس" به معني قوانين و اصول تشكيل شده است و در لغت به معناي مطالعه قانون كار يا ارتباط بين كارگر و محيط كار تعريف شده است. علم ارگونومي يا همان مهندسي فاكتورهاي انساني مجموعه اي از علوم پايه مختلف از جمله فيزيولوژي روانشناسي، فيزيك و مكانيك، طراحي، جامعه شناختي و بسياري موارد ديگر است. اين علوم پايه در كنار يکديگر به طراحي بهتر سازمان در جهت بهره وري بيشتر كمك ميکنند. برخي از تعاريفي كه متخصصان و كارشناسان اين علم از ارگونومي كردهاند در ادامه ارائه شدهاند.
ارگونومي علم مطالعه انسانها در حين انجام كار براي درك ارتباط پيچيده ميان افراد و جنبههاي فيزيكي و روانشناختي محيط كار، نيازهاي شغلي و روشهاي كار است.
انجمن بينالمللي ارگونومي، ارگونومي را چنين تعريف ميكند:
ارگونومي علمي است كه دانش حاصل از علوم انساني را با مشاغل، سيستمها، محصولات و محيط زيست با توجه به تواناييهاي جسماني و رواني و محدوديتهاي انساني مرتبط ميسازد.
ارگونومي علمي براي هماهنگ سازي كار و ابزارآلات با انسان براي بهرهوري بيشتر سازمان و آسان شدن كار براي خود انسان و حمايت از وي در برابر خطرات و آسيبهاي احتمالي در محيط كار و در نهايت جلوگيري از به وجود آمدن هزينههاي اضافي و در كمك به اقتصاد كشور شکل گرفته است (مؤلف).
با اين تعاريف ميتوان اين گونه نتيجه گرفت كه وجود يك محيط كار كه از اصول ارگونومي حداكثر استفاده را ميكند براي فرد ايجاد آرامش ميكند.زمينههاي علم ارگونومي
فيزيولوژي محيطيدر فيزيولوژي محيطي اثرات شرايط و عوامل محيطي از قبيل صدا، گرما، سرما، رطوبت، نور و ... از ابعاد مختلف فردي -
اجتماعي و جسماني - رواني بر فيزيولوژي بدن انسان و عملكرد وي را در اين شرايط مورد مطالعه قرار ميدهد. هرگاه هر يك از اين عوامل ذكر شده از حد تحمل فيزيولوژيك انسان فراتر رود به عنوان عامل محيطي زيان بار كه تنشزا است مطرح ميشود كه باعث بروز آسيبها و اختلالاتي در افراد ميشود. وجود شرايط نامطلوب وضعيت، بر روي فرد آثار گفته شده زير را به همراه خواهد شد:
حرارت و رطوبت بيش از حد ميتواند منجر به كاهش توان كاري فرد شود.
سروصداي بيش از حد ميتواند باعث كاهش قابليت شناسائي عيوب و انجام نامطلوب وظايف شود و در بعضي موارد منجر به از بين رفتن تمركز حواس افراد و در نتيجه بي دقتي فرد در انجام كار ميشود، علاوه بر اين از نظر پزشكي نيزميتواند باعث افت شنوايي ميشود.
محدوده تشديد براي بدن انسان در مواجهه با ارتعاش، فركانس 4 تا 8 هرتز است. مواجهه بلند مدت ارتعاش در چنين فركانسهايي ميتواند باعث به وجود آمدن اثرات منفي مختلفي بر روي سلامتي انسان شود .
تاثیر ابعاد ارگونومی بر فعالیت و افزایش بهره وری-قسمت اول

چکیده
ارگونومی یا مهندسی فاکتور های انسانی علمی تركیبی است كه سعی دارد دستگاهها، محیط كار و مشاغل را با توجه به توانائیهای جسمی و فكری محدودیتها و علایق انسانها طراحی نماید. این علم در تلاش است به جای متناسب سازی انسان با محیط، محیط را با انسان متناسب سازد . این علم با هدف افزایش بهره وری، با عنایت بر سلامت، ایمنی و رفاه انسان در محیط، شكل گرفته است. امروزه از طراحی یك ابزار ساده گرفته تا طراحی یك سیستم پیچیده، از ارگونومی استفاده می شود. به این دلیل، سازمان بین المللی كار ، واژه ارگونومی را به معنای متناسب كردن كار و شغل برای انسان ها بیان نموده است.
زمینه هایی كه ارگونومی در آنها مطالعه و اقدام میكند، عبارتند از : طراحی ابزار، وسایل، ماشین ها و تاسیسات به طرز صحیح و مطلوب، طراحی روش انجام كار با توجه به بهترین نحوه اجراء و متناسب با سیستم عضلانی و ساختمان فیزیكی بدن انسان و با هماهنگی روانی میان افراد و محیط كار و ابزار كار، وضعیت صحیح قرار گرفتن بدن و حرکات انسان حین انجام كار، شرایط فیزیكی مناسب در محیط كار ( با توجه به عواملی از قبیل : دما ، رطوبت ، جریان هوا ، ارتعاشات ، سر و صدا ، نور و روشنایی ، گرد و غبار ، تشعشعات و آلودگی های مختلف ).
در مقاله حاضر با هدف تبیین تاثیر ابعاد ارگونومی بر فعالیت مشاغل، ضمن مرور مختصر به ادبیات موضوعی و موضوعات مرتبط، ابعاد مربوط مورد تحلیل قرار گرفته است. در پایان مقاله نیز موارد مذكور جمع بندی شده و پیشنهادات مرتبط با آن جهت پیگیری تحقیقات مشابه در آینده ارائه شده است.
1- مقدمه
در ادبیات رشتههای علمی مرتبط با سازمانها نظیر مدیریت ، اقتصاد ، جامعهشناسی ، . . .، بهترین شكل عملكردی یك سازمان را سینرژی تعریف كردهاند كه خود بعنوان بهرهوری بالا تعبیر شده است. امروزه بهرهوری در سازمانها مورد توجه زیاد مدیران قرار گرفته است و آن را بعنوان هدف نهایی مدیران در نظر میگیرند . افراد متناسب با جایگاهی كه در آن قرار میگیرند تعریف خاصی را از بهرهوری ارائه میكنند. مثلاً یك فرد در مقام تولیدكننده ، از بهرهوری تعریفی متفاوت ارایه میدهد تا موقعی كه در جایگاه مصرفكننده یا در جایگاه یك مقام دولتی قرار دارد. بهرهوری را میتوان جمع كارایی و اثربخشی تعبیر كرد.
در سندی دیگر بهرهوری معادل شاخصهایی نظیر كارایی ، اثربخشی ، عملكرد ، سودآوری ، نوآوری ، كیفیت ، فرهنگ ، كیفیت زندگی كاری و مانند آن در نظر گرفته شده است.با توجه به اینكه در هر كدام از رشتههای مختلف علمی تعاریف و تعابیر خاصی از بهرهوری شده است از دیدگاه مدیران نیز بهرهوری، با توجه به نقشها، دانش و مهارت آنان، همكاران ، زیردستان و شرایطی كه در آن كار میكنند با دیگران تفاوت دارد. در مجموع میتوان گفت كه جامعترین دیدگاههای ارائه شده در مورد بهرهوری از آن مدیران است. از دیدگاه مدیران، بهرهوری، همه جنبههای سازمانی را كه در كاركرد مؤثر آن اهمیت دارند شامل میشود. در این دیدگاه بهرهوری معادل كارائی، اثربخشی، عملكرد، كیفیت محصولات، رضایت ذینفعان و مانند آنها در نظر گرفته شده است.
علوم روز جهان بخش عمده ای از مشكلات افراد را در سیستمهای كاری گوناگون حل كرده است. دراین راستا روش های علمی زیادی وجود دارند كه از زوایای مختلف سلامت و بهداشت انسانها و نیز كارائی – بعنوان بخشی از راه رسیدن به بهره وری- آنها را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند كه یكی از این علوم ارگونومی است. همچنین كمتر فعالیتی را میتوان یافت كه عاری از هرگونه عامل تهدید كننده ای باشد از این رو حفظ و صیانت از نیروی انسانی به عنوان رسالتی مهم مطرح می گردد. نیاز توجه هر چه بیشتر به عوامل انسانی در هر سازمانی بدون شك جزو مهمترین اصول و معیارهای آن سازمان است زیرا تمامی سازمانها بدون استفاده از منابع انسانی، در واقع بیمعنی و بیاعتبار هستند . كار انسان محصول متغیر های متعدد و متنوعی است در بعضی از مواقع كار متاثر از متغیر های انسانی همانند شخصیت، ادراك، نگرشها و... است وگاهی متاثر از متغیر هائی كه ماهیت فیزیكی دارند می باشد این متغیرها را تحت عنوان شرایط محیط كار نام می برند. امروزه ثابت شده است كه شرایط محیط كار از جمله میزان روشنائی، سروصدا و ... همه بر عملكرد فرد اثر دارند.
جویس مریلین، رئیس مؤسسه جویس در سیاتل آمریكا بر این عقیده است كه اكنون دیگر این باور عمومیت یافته است كه شركتهایی كه بهره وری و كنترل كیفیت را مدِ نظر دارند، دخالت دادن ارگونومی را در برنامههایشان به عنوان یك شم تجاری بكار میگیرند؛ شركتهای موفق برنامه ارگونومی را با ایمنی، كنترل كیفیت و برنامههای تولیدی جهت دستیابی به حداكثر سود تلفیق نموده اند .
در این مقاله، با هدف بررسی تاثیر ابعاد ارگونومی بر فعالیت ، عامل موثر بر شرایط کار را انتخاب ، سپس با توجه به اهمیت وگستردگی بحث مذكور سعی شده است با یك نوع شناسی جنبه های ارگونومیک را از دو مقوله فیزیكی و روانی بررسی كرده و تاثیر هر یك را بر عملكرد افراد مورد بحث و بررسی قرارداده ایم. در پایان مقاله، موارد مذکور جمع بندی شده، بحث ونتیجه گیری وپیشنهادات مرتبط با آن جهت پیگیری تحقیقات در آینده ارائه شده است.
2- تعاریف
کلمه «ارگونومی» از دو كلمه یونانی «ارگو» به معنی كار و «نوموس» به معنی قانون و قاعده طبیعی مشتق شده است و در لغت به معنای قوانین طبیعی كار است. در اصطلاح كاربردی علم ارگونومی مجموعه دانشی است كه از تلفیق علوم زیستی، فیزیولوژی ، محیط كار به وجود آمده است كه سعی دارد ابزارها و محیط كار را با توجه به در نظر گرفتن توانایی های جسمانی ، فكری و محدودیتها و علائق انسانها، طراحی كند.
ارگونومی علمی است كه انسان و تعامل آن را با محصولات، تولیدات، تجهیزات، امكانات، روش ها و محیط كار و زندگی مورد مطالعه قرار میدهد و علیرغم علوم فنی و مهندسی -كه عمدتا به تكنیك ها و فنون می پردازد- بر انسان و طراحی وسائل برای افراد تاكید دارد.
انجمن بینالمللی ارگونومی، ارگونومی را چنین تعریف میكند: ارگونومی علمی است كه دانش حاصل از علوم انسانی را با مشاغل، سیستمها، محصولات و محیط زیست با توجه به توانایی های جسمانی و روانی و محدودیتهای انسانی مرتبط می سازد.
آن چه كه اولین بار درتاریخ به عنوان ارگونومی ثبت شده است توسط دانشمندی لهستانی بنام جسیج جاسترز یوسكی پس از وقوع انقلاب صنعتی در سال 1875 میلادی در یك روزنامه لهستانی به كار برده شد پس ازوی تا زمان جنگ جهانی دوم این كلمه استفاده ای نداشت. درجنگ جهانی دوم بدلیل پیچیدگی دستگاههای مورداستفاده مانند رادارها و هواپیماها وسایر ادوات جنگی اثرات سوء بسیاری برسلامتی وهمچنین كارائی افرادی كه با این دستگاهها كار میكردند وارد آمد. پس ازجنگ جهانی دوم و بویژه با روشن تر شدن مشكلات كاری وحتی تلفات ناشی از عدم توجه به دانش ارگونومی درمحیط كاری نیاز به طراحی محل كار بصورت ارگونومیك بیشتر شد. ازاین رو گروههائی متشكل از روانشناسان، مهندسان، انسان شناسان و فیزیولوژیست ها همراه با هم كوششهائی در جهت حل مشكلات طراحی وآموزش آغاز كردند كه این امر درابتدا برای رسیدن به اهداف نظامی صورت گرفت كه بعد به سایر رشته های صنعتی نیز گسترش پیدا كرد.
3- مزایای ارگونومی بر فعالیت
امروزه علم ارگونومی كلیه فعالیتهای انسان و نحوه زندگی وی را در هر جا چه در صنعت، یا خانه یا جامعه و... در برمی گیرد در ایران این علم دربعضی از رشته های دانشگاهی ، مانند بهداشت حرفه ای ،مهندسی صنایع ومهندسی ایمنی صنعتی ، تدریس ومطالعه می شود.
اهداف اساسی علم ارگونومی، بهبود نحوه انجام كار، روش های كار و ابزار كار، و انطباق آنها با ویژگیهای روانی و جسمی انسان است. البته باید توجه داشت كه با مراعات اصول ارگونومی، فشار كاری و خستگی های بی مورد كاهش مییابد. همچنین، ارگونومی در پی انطباق علمی شغل، شرایط، ابزار و محیط كار با مشخصات فیزیكی و بدنی انسان و نیز تعیین نیرو و توانایی جسمی اوست. باید شغل و محیط كار چنان طراحی شود كه با مشخصات فیزیكی میانگین افراد - با در لحاظ قرار دادن انحراف معیارهای مربوطه- مطابقت داشته باشد.
4- شاخه های علم ارگونومی
4-1- فیزیولوژی كار
از شاخه های علم ارگونومی زیر شاخه فیزیولوژی كار، تبادلات انرژی بدن را بیان میکند . مفاهیم خستگی، بررسی كارهای ایستا و پویا و رژیم های كار و استراحت از دیدگاه فیزیولوژی كار مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.
4-2 روانشناسی مهندسی
روانشناسی مهندسی، جنبه های پردازش اطلاعات مرتبط با كار، مورد بررسی قرار میدهد. از دیدگاه ایمنی و بهداشت حرفه ای این بعد از ارگونومی، طراحی روشهای كار با هدف كاهش حوادث ناشی از خطاهای انسانی محسوب میشود.
4-3 آنتروپومتری
آنتروپومتری، به سنجش ابعاد فیزیكی بدن و كاربرد داده های ابعادی در اصلاح شرایط فیزیكی ایستگاه های كار میپردازد و از آنجایی كه یكی از دلایل فشارهای وارده بر اندامها، عدم تطابق ابعاد محل كار با ویژگی های ابعادی بدن كارگر یا كاربر میباشد، داده های آنتروپومتریك را میتوان به طور مؤثری در طراحی تجهیزات، ایستگاههای كار، ابزارآلات و محصولات بكار بست.
باید خاطر نشان كرد كه مردم هر منطقه خاصی، دارای اندازههای آنتروپومتریك ویژه خود می باشند كه باید در تعیین اندازههای لازم در محیط كار و ابزار كار ملحوظ گردد. ولی متاسفانه در كشور ما هنوز داده های آنترومتریك در دست نیست.
با توجه به اینكه اندازههای رسمی و تائید شده ای برای مردم كشورمان در دسترس نمیباشد، بنابراین اكثر كارشناسان ارگونومی با توجه به اشتراكات قومی و نژادی میان نژادهای ایرانی و آلمانی (ایندوژرمن)، داده های ـ آنتروپومتریك آلمانی را برای استفاده در كارهای تحقیقاتی كشورمان توصیه می نمایند. استفاده از این داده ها در كشورِ ما مسلما با مشكلاتی روبرو خواهد شد؛ زیرا این داده ها، با شرایط اقلیمی و قد و قامت مردم كشور ما تدوین نشده است و ممكن است با اندازه های مردم كشور ما اختلاف هایی داشته باشد. جدول 1 و شكل 1 دادههای فوق را نشان میدهند .
جدول شماره یک - ابعاد آنتروپومتریك بدن انسان كه هر گونه طراحی باید بر اساس آنها انجام گیرد. ( اندازه های مربوط به مردم كشور آلمان ـ ابعاد بر حسب سانتیمتر ) .
شكل شماره یک - ابعاد آنتروپومتریك مشخص شده در جدول 1
|
نبود سيستم ايمني ريل راه آهن در ساري حادثه آفريد شب گذشته خبر تصادف دختر 18 ساله به نام "م.ولي پور" با قطار مسير گرگان_تهران در محله دخانيات ساري گزارش شد. اين منطقه فاقد سيستم ايمني ريلي بوده و اين درحالي است که اطراف اين مسير ريلي چندين خانه مسکوني وجود دارد. |
|
حسين علي پور مسئول حوادث و عمليات اورژانس استان مازندران در گفت و گو با خبرنگار اجتماعي برنا، درخصوص حادثه برخورد قطار گرگان_تهران با يک عابر پياده گفت: شب گذشته حوالي ساعت 21 برخورد يک دختر 18 ساله با قطار مسير گرگان_تهران در منطقه دخانيات ساري که فاقد سيستم ايمني ريلي است به مرکز اورژانس ساري گزارش شد.
علي پور با بيان اينکه برخورد اين دختر با قطار علت خاصي نداشته است، گفت: مصدوم دچار شکستگي اندام هاي تحتاني و صدمه به ستون فقرات شده است که بلافاصله پس از گزارش حادثه، ماموران اورژانس مصدوم را به بيمارستان امام شهرستان ساري منتقل کردند.
در ادامه براي توضيحات بيشتر با خديجه احمدي مسئول آمار اورژانس 115 مازندران نيز تماس حاصل شد که وي در اين باره گفت: شب گذشته خبر تصادف دختر 18 ساله به نام "م.ولي پور" با قطار مسير گرگان_تهران در محله دخانيات ساري گزارش شد که بلافاصله پس از گزارش، نيروهاي امدادي در آن جا حضور يافته و مصدوم را به بيمارستان امام شهرستان ساري انتقال دادند.
وي افزود: مصدوم نامبرده دچار شکستگي شديد و له شدگي اندام هاي تحتاني(پاها) شده و از ناحيه کمر و ستون فقرات دچار آسيب شده است. خانم ولي پور درحال حاضر در بخش ICU جراحي بيمارستان امام بستري است که فردا قرار است عمل شود.
احمدي با بيان اينکه حال عمومي بيمار خوب است گفت: طي تماسي که امروز با بيمارستان برقرار کرديم، مصدوم هشيار بوده و حال عمومي بيمار خوب است.
وي با ابراز تاسف از نبود سيستم ايمني ريلي در اين منطقه گفت: متاسفانه اين منطقه فاقد سيستم ايمني ريلي بوده و اين درحالي است که اطراف اين مسير ريلي چندين خانه مسکوني وجود دارد و به ظاهر اين دختر خانم نيز درحال عبور و مرور و رفتن به منزل بوده است و هيچ انگيزه خودکشي در اين حادثه وجود نداشته است.
برنامه محاسبات میزان مواجهه با سروصدای زیان آور محیط کار
Exposure calculators and ready-reckoners
The noise exposure calculators can help you work out your daily noise exposure, weekly noise exposures, and estimate the performance of hearing protection.
· Daily Noise exposure calculator[1] [28kb]
· Weekly Noise exposure calculator[2] [27kb]
· Hearing protection calculators[3] [43kb]
· The calculators work with Microsoft Excel 2000 or later.
Noise exposure ready-reckoners
The noise exposure ready-reckoners allow you to estimate daily or weekly noise exposure. To use the daily exposure ready-reckoner you will need to know the levels of noise and durations of exposure which make up a person's working day. For weekly noise exposure, appropriate where somebody's noise exposure varies markedly from day to day, you will need to know the daily noise exposure for each day in the working week. These ready-reckoners can be printed for completion by hand.
· Daily noise exposure ready-reckoner [4] [64kb]
· Weekly noise exposure ready-reckoner [5] [60kb]
منبع : سایت ایمنی و بهداشت حرفه ای ایرانبرنامه محاسبات ارتعاشات در محیط کار
Whole-body vibration calculator
Most employers will not need to use the WBV exposure calculator if they follow the simple guidance given in HSE's free leaflet[1] [PDF 353kb]
The WBV calculator provided here is intended for use by specialists trained in WBV exposure measurement, who may be helping an employer assess more complex WBV issues by producing a detailed assessment of exposures.
· Whole-body vibration calculator - Version 1-06 (May 2006)[2]
Please note that in order to use these calculators you will need Microsoft Excel 2000 or later installed on your computer and that if macros are disabled the reset button will not work.
If you have any queries about the calculator(s) please contact Graeme Royal.
رييس مركز بهداشت خراسان رضوي گفت: طبق آخرين آمار ميانگين ساعت كار در خانوادههاي آلماني ٨ ساعت در روز و در ايران ٥/١ ساعت در روز است.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) _ منطقه خراسان، دكتر محمدرضا مجدي در مراسم بزرگداشت روز جهاني بهداشت حرفهاي و سلامت شغلي اظهار کرد: نيروي كار در كشور ما به نسبت جمعيت بسيار كم است به اين دليل كه ٤٠ درصد از جمعيت زير ٢٠ يا ٢١ سال هستند كه همه مصرفكنندهاند.
وي با اشاره به اهميت بحث كار و سلامت شغلي و نقش اساسي آن در در توسعه و پيشرفت كشور ادامه داد: عامل اساسي در رسيدن به توسعه پايدار نيروي کار سالم است.
وي بر لزوم افزايش نيروي کار، حفظ سلامت و افزايش بهرهوري اين نيروها تاکيد کرد و بيان داشت: سلامت شغلي در كشور ما اهميت بسيار زيادي دارد ولي واقعيت اين است كه تا به حال خيلي به اين موضوع نپرداختهايم.
معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي مشهد اضافه کرد: در زمينه نظارت بر کارخانههايي با کمتر از ٢٠ نيروي کار ضعف داريم در حالي که تعداد اين کارخانهها بسيار زياد است.
وي با بيان اين که طبق آمار جهاني تاکنون٢٧٠ ميليون حادثه در محيطهاي شغلي گزارش شده است، اظهار داشت: تاکنون ١٦٠ ميليون بيماري شغلي و يک ميليون و ٧٠٠ هزار مرگ به علت اين بيماريهاي در سطح جهان گزارش شده است.
وي افزود: به طور ميانگين در هر ٤ دقيقه ٥ نفر بر اثر حادثههاي شغلي در محيط كار جان خود را از دست ميدهند.
معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشکي مشهد ادامه داد: خسارتهاي اقتصادي ناشي از حوادث شغلي از ٤/٥ ميليارد ريال در سال ٧٠ به ٢/٥٤ ميليارد ريال در سال ٨٥ افزايش پيدا كرده است.
وي با بيان اين که ٩٠ درصد افرادي كه در معرض خطرات ناشي از حوادث شغلي هستند مرد ميباشند، افزود: مرداني كه تحصيلات كمتري دارند بيشتر در معرض اين خطرات قرار دارند.
وي افزود: بيشترين حوادث مربوط به گروه سني ٢٥ تا ٣٠ سال و كارگاههاي ٢٠ تا ٤٩ نفر است.
رييس مركز بهداشت استان خراسان رضوي تامين و ارتقاي بهداشت و سلامت جسمي، رواني و اجتماعي شاغلين، پيشگيري از بيماريها و حوادث شغلي و ممانعت از تخريب محيط زيست را از اهداف سيستم بهداشت محيط و حرفهاي برشمرد و گفت: لازم است شرايط كاري با توانمنديهاي انساني مطابقت داشته باشد و اثرات ابزار كار بر روي انسان به حداقل ممكن برسد.
وي ادامه داد: با توجه به محدود بودن نيروي كار در كشور، ارتقاي سطح خدمات و مراقبت از سلامت آنها از اهميت زيادي برخوردار است.
به گزارش ايسنا، منطقه خراسان، احمد توكلي افشار، رييس سازمان كار و امور اجتماعي خراسان رضوي نيز در اين جلسه بيان داشت: مهمترين وظيفهاي كه در قانون كار بر عهده وزارت كار و امور اجتماعي گذاشته شده موضوع صيانت از نيروي كار است.
وي بازرسي را اصليترين و مهمترين بخش وزارت کار برشمرد و با اشاره به ارتباط مستقيم فعاليتهاي بازرسان با صيانت از نيروي كار گفت: مهمترين وظيفه بازرسان ما انجام بازرسيها، تشكيل كميتههاي حفاظت بهداشت، سر زدن به كارگاهها و تذكر به كارآفرينان و كارپردازان در رابطه با رعايت نكات ايمني است.
وي افزود: براساس آمار وزارت كار، متاسفانه در سال گذشته ٨٩٥ حادثه مربوط به نيروهاي کار در استان رخ داده و٩٠ تا ١٠٠ حادثه منجر به فوت و ١٠٠ حادثه منجر به قطع عضو و يا بستري شده است.
وي ادامه داد: حداقل زيان هر حادثه منجر به فوت حدود ٥ تا ٦ ميليارد تومان است؛ با اين حساب خسارت مالي ناشي از اين حوادث به اقتصاد استانها به ميلياردها تومان ميرسد.
توكلي گفت: درصد جمعيت فعال در کشور بسيار کم است و هرم سني جمعيت هرم نرمالي نيست، تعداد بسياري از نيروي فعال در کشور نميتوانند وارد بازار كار شوند و همين نيروي كار اندک در صورتي که بر اثر عدم مراقبت دچار صدمه شوند، زيان و ضرر ما مضاعف و چندين برابر ميشود.
وي اشاره كرد: بنا بر مواد ٩١ تا ٩٨ قانون كار، وظيفه صيانت از نيروي كار بر عهده وزارت كار و امور اجتماعي و بهداشت درمان و آموزش پزشكي است و تحقق اين امر تعامل بسيار بيشتري را بين هر وزارتخانه ميطلبد.
وي با اشاره به فعاليت ١٨٠ تا ٢٠٠ كميته حفاظت بهداشت در سطح استان افزود: حداقل توانايي راهاندازي هزار كميته حفاظت بهداشت در استان وجود دارد، پس فاصله زيادي تا حد مطلوب داريم.
رييس سازمان كار و امور اجتماعي گفت: اين برعهده ماست که با هماهنگي و تلاش بيشتر و استفاده از پتانسيلهاي موجود تعداد حادثهها را به حداقل برسانيم و بتوانيم حداقل ٢٠ درصد اين حوادث را در هر سال كاهش دهيم.
دكتر مرتضي احتشامفر، مدير گروه بهداشت محيط و حرفهاي مرکز بهداشت خراسان رضوي نيز در اين جلسه گفت: ما در محيط شغلي در معرض خطرهايي هستيم كه برايمان عادي شدهاند، اغلب مردم عوامل زيانآور را تنها عوامل فيزيكي ميدانند در صورتي كه عوامل زيانآور رواني با وجود اهميت بالا خيلي به حاشيه رفتهاند و توجهي به آنها نميشود.
وي افزود: ما در سطح استان ١٣٧ مركز بهداشت، ١٣٩ پايگاه، ١٢٥ مركز بهداشت روستايي و يك هزار و ٥٢ خانه بهداشت داريم كه سطوح مختلف خدمات بهداشتي درماني را به مردم ارائه ميكنند.
وي بيان داشت: بر اساس اصول تشكيلاتي بهداشت حرفهاي كه به عنوان يك قانون مسلم بايد در سطح استان پياده شود، نياز به وجود يك هزار كميته حفاظت و بهداشت كار در استان وجود دارد كه در حال حاضر ٢٤٤ كميته فعال در استان داريم.
وي با اشاره به نياز استان به ٢١٠ خانه بهداشت كارگري ادامه داد: در حال حاضر ١٠٨ خانه بهداشت كارگري در سطح استان موجود است.
دكتر احتشامفر ادامه داد: بايد ٢٠ مركز بهداشت كار در استان داشته باشيم كه اكنون ١٣ مركز بهداشت در استان فعاليت ميكنند.
مدير گروه بهداشت محيط و حرفهاي مرکز بهداشت خراسان رضوي با اشاره به مبحث بهداشت كشاورزي و ايمني شيميايي به عنوان يكي از موضوعات جديد در مركز بهداشت استان گفت: ما هماكنون آگاهي نداريم كه هر ساله چند تن يا چند هزار تن ماده شيميايي به هوا يا آبهاي زير زميني ميرود و آيا مصرف اين حجم از مواد شيميايي درست هست يا نه؟
محرابيان وزير صنايع و معادن نيز بررسي كارشناسي و فني علت بروز اين حادثه دردناك را در معدن باب نيزو، خواستار شد. در اين زمينه يك تيم تحقيقاتي نيز روانه زرند شد. نيروهاي شاغل در اين معدن، متعلق به شركت خصوصي دلتا بودند كه در زمان حادثه در محل معدن حضور داشته و مشغول كار بودند. به گفته پوراحمد، معاون شركت معادن زغال سنگ كرمان در بين كشته شدگان يكي از مديران معدن نيز ديده مي شود.
منبع روزتامه خراسان
لازم بذکر است که این حادثه برای بار سوم در سه سال اخیر است که جمعاْ ۲۳ نفر در این حوادث جان باختند
رسول فتاحی پور

سازمان ها به عنوان یکی از اجزای اصلی جامعه امروزی نیز از این امر مستثنی نیستند. مقاله حاضر به بررسی انواع بحران در حوزه سازمان می پردازد. مدیران پیشرو تلاش می کنند تا با استفاده از یافته های مدیریت بحران سازمانی و تلفیق آن با دستاوردهای مدیریت استراتژیک و مدیریت سیستم های کنترل، از امواج خطرناک پیش بینی نشده، اجتناب کنند. مقاله در ابتدا تعریف بحران سازمانی را مطرح میسازد، سپس با بیان انواع طبقه بندی بحرانها، تعریف مدیریت بحران و ضرورت آن، بحث را به طرف مدل های مدیریت بحران و نهایتا یک چارچوب استراتژیک برای آن سوق می دهد و نتیجه گیری میکند.
مقدمه
نگرش سنتی به مدیریت بحران، براین باور بود که مدیریت بحران یعنی فرو نشاندن آتش؛ به این معنی که مدیران بحران در انتظار خراب شدن امور مینشینند و پس از بروز ویرانی، سعی میکنند تا ضرر ناشی از خرابیها را محدود سازند. ولی به تازگی نگرش بهاین واژه عوض شده است. براساس معنای اخیر، همواره باید مجموعهای از طرحها و برنامههای عملی برای مواجهه با تحولات احتمالی آینده در داخل سازمانها تنظیم شود و مدیران باید درباره اتفاقات احتمالی آینده بیندیشند و آمادگی رویارویی با وقایع پیشبینی نشده را کسب کنند؛ بنابراین، مدیریت بحران بر ضرورت پیشبینی منظم و کسب آمادگی برای رویارویی با آن دسته از مسائل داخلی و خارجی تاکید دارد که به طور جدی شهرت، سودآوری و یا حیات سازمان را تهدید میکنند. باید توجه داشت که مدیریت بحران با مدیریت روابط عمومی متفاوت است. مدیر روابط عمومی برای خوب جلوه دادن سازمان تلاش میکند در حالی که مدیر بحران سعی دارد تا در شرایط دشوار، سازمان را در موقعیت خوب نگه دارد. مدیریت بحران به منزله یک رشته علمی، به طور کلی در حوزه مدیریت استراتژیک قرار میگیرد و بهطور خاص به مباحث کنترل استراتژیک مرتبط میشود (1).
دکترعلیرضا کشتکار جعفری فوق تخصص و جراح چشم در گفت وگو با ایسنا با توجه به مضرات آفتاب، بهترین راه پیشگیری از عوارض چشمی را استفاده از عینک های آفتابی با لنز، رنگ و فریم مناسب عنوان کرد و افزود: نورآفتاب شامل شعاع های نورانی و اشعه های مضر ماوراء بنفش و مادون قرمز است؛ شعاع های نورانی باعث ناراحتی چشم، گرما و خیرگی در چشم می شوند و اشعه های مضر نامرئی ماوراء بنفش باعث ایجاد ناخنک، پینک کولا یا شبه ناخنک، کراتیت یا التهاب سطح قدامی قرنیه و آب مروارید می شوند و همچنین اشعه مادون قرمز باعث آسیب در لکه زرد چشم می شود.
وی با بیان اینکه اثرات نامطلوب اشعه ماوراء بنفش با عمل های جراحی قابل درمان هستند ولی هنوز درمان قطعی برای آسیب در لکه زرد پیدا نشده است، گفت: با توجه به مضرات نور آفتاب و عوارضی که در پی دارد بهترین، ارزانترین و سریعترین راه پیشگیری استفاده ازعینک آفتابی مناسب است؛ چرا که آسیب های ناشی از نور نامرئی ممکن است به صورت حاد نباشد ولی به صورت مزمن بروز کرده و بر زندگی فرد تأثیر می گذارد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: استفاده از عینک آفتابی با توجه به شرایط جغرافیایی کشورمان در تمام ساعات روز بویژه ساعت 10 صبح تا 4 بعدازظهر که همزمان با بیشترین تابش آفتاب به زمین است، توصیه می شود.
دکتر جعفری به ویژگی های یک عینک آفتابی استاندارد اشاره کرد و گفت: رنگ های دودی، قهوه ای و سبز مناسب ترین رنگ برای عینک های آفتابی هستند ولی استفاده از رنگ سبز به علت خطا در دید به هنگام رانندگی مناسب نمی باشد، علاوه بر نوع رنگ، شدت رنگ در تمام سطح عدسی عینک باید یکسان باشد و نباید تغییر رنگی وجود داشته باشد.
وی افزود: تیرگی عدسی عینک آفتابی باید متعادل باشد به طوری که 15 تا 25 درصد نور خورشید را از خود عبور دهد که این امر امروزه توسط دستگاهی به نام رسپکتوفوتومتر تعیین می شود. در عینک های غیراستاندارد اگر تیرگی عینک زیاد باشد نور کمی به چشم می رسد و مردمک چشم گشاد می شود و رنگ روشن عدسی هم موجب عبور نور بیشتر می شود که هر دو مورد آسیب به چشم را به همراه خواهند داشت.
دکتر جعفری یادآور شد: جنس عدسی عینک آفتابی بهتر است از پلاستیک یا پلی کربنات باشد تا نور بیشتری را بلوکه کند.
وی تأکید کرد: عدسی عینک آفتابی نباید نمره داشته باشد و فرد برای اطمینان باید تک تک عدسی ها را برچشم خود امتحان کند و کسانی که عینک طبی استفاده می کنند بهتر است از عینک های چهار لنزه ای که هم لنز طبی و هم لنز آفتابی دارند، استفاده کنند.
دکتر جعفری به خصوصیات یک قاب استاندارد اشاره کرد و گفت: قاب یا فریم عینک باید روی پل بینی سوار شود و فیکس باشد، گوش ها را اذیت نکند، به گیجگاه فشار نیاورد و در ضمن اطراف چشم را تا حدی بپوشاند زیرا اشعه آفتاب از بالا یا اطراف هم به چشم نفوذ می کند.
منبع : سایت سلامت نیوز
نرم افزار طراحی و محاسبات تهویه صنعتی
فايل vent. system training حاوي شرح مختصري در مورد اجزاي سيستم تهويه موضعي، طرح مسئله بصورت نقشه ايزومتريك و كاربردي، برگه محاسباتي و هودهاي استاندارد مربوطه مي باشد. اين فايل با هدف آشنايي كارشناسان و دانشجويان مرتبط با گرايشات ايمني، بهداشت و محيط زيست با نمونه عملي طراحي و محاسبه سيستم تهويه صنعتي فراهم گرديده است.
فايل vent. system EPC روش طراحي و اجراي پروژه هاي سيستم تهويه صنعتي توسط اين مشاور را تشريح مي كند. اين فايل با هدف آشنايي كارفرمايان صنايع به ويژه كارشناسان واحد ايمني و بهداشت با نحوه طراحي و اجراي پروژه هاي تهويه صنعتي جهت كنترل آلاينده هاي هوابرد محيط كار تهيه گرديده است.
با تشکر فروان از جناب آقای مهندس مرتضی ناصری نژاد از ارسال این مطلب
رضا نازی اقدم

الف) تعریف ارگونومی
امروزه در طراحی هر محصول یک نکته کلیدی در نظر گرفته می شود: "راحتی مصرف کننده"
ارگونومی در یک تعریف بسیار روان و ساده یعنی راحتی و به طور کامل تر یعنی مطالعه علمی کار، انسان و محیط و استفاده از اطلاعات حاصل از این مطالعه در طراحی بهتر کار و محصولات به منظور راحتی بیشتر انسان.
ارگونومی به دو شاخه ارگونومی کار و ارگونومی محصول طبقه بندی می شود. ارگونومی کار یعنی راحتی در انجام دادن کارها به منظور بهره وری بیشتر و پیش گیری از صدمات بدنی. ارگونومی محصول یعنی طراحی مطابق با ابعاد انسانی جامعه که استفاده کننده از آن محصول به منظور راحتی بیشتر و جلوگیری از بیماری های جسمی و روانی ناشی از ایتفاده از آن محصول است.
در این مطلب، ارگونومی عینک از لحاظ روانی، تزئینی، راحتی و بهره وری مورد ارزیابی قرار می گیرد.
ارگونومی در فریم:
- قابلیت کشش و تغییر پذیری داشته باشد.
- سبک باشد
- باید در انتخاب فریم به علائم زیبایی شناسی که بیشتر جنبه روانی را در بر می گیرد توجه کرد.
- توجه به نوع قرار گیری آن بر روی صورت افراد.
فریم های مناسب با رعایت کامل ارگونومی دارای چهار ویژگی کلی هستند:
1- نحوه استفاده و ساختار
2- پهنای فریم
3- نوع و اندازه پل
4- نوع و طول دسته
امروزه بعضی آلرژی ها به استفاده از بعضی از فریم های ساخته شده در بعضی از مواد مثل سلولز استات نسبت داده شده است. اما این موضوع بسیار نادر است. زیرا بیشتر اوقات مشکلات پوستی ناشی از این گونه واکنش های آلرژیک مربوط به ذراتی می شود که توسط مواد سازنده فریم قابل جذبند. به همین دلیل عینک های امروزی را روکش می کنند تا باعث آسیب به افراد نشود.
فریم ها دارای چند و ﯾﮋگی کلی هسند:
1- قابل کشش و تغییر پذیری جهت ساخت و نصب عدسی باشند.
2- در برابر خوردگی بر اثر عوامل فیزیکی و شیمیایی مقاومت کند و تغییر شکل و اندازه و رنگ ندهد.
3- اشتغال ناپذیر و بی خطر باشد.
4- سبک باشد.
5- از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد.
6- دارای تنوع مدل باشد.
مقدمه
عوامل شيميايي در محيط كار در برگيرنده ي تمام مواد اوليه، مواد خام، مواد واسطه و فرآورده هاي اصلي كه در صنعت بكار مي روند يا توليد مي شوند، مي باشند. اين مواد كه به شكل گاز، مايع و يا جامد هستند، ممكن است طبيعي يا مصنوعي بوده و داراي منشاء گياهي، حيواني يا سنتتيك (معدني يا آلي) باشند. هر يك از اين مواد داراي خطرات و زيانهاي مختص به خود است كه در صورت تماس فرد با آن رخ مي نمايند. زيان حاصل از آنها به نوع، راه ورود، مقدار و طول مدت زمان تماس بستگي دارد.
مروري بر مطالعات و پژوهشهاي انجام شده
طبق آمار WHO, از سال 1995, سالانه 68 تا 157 ميليون بيماري مختلف در اثر تماس با مواد شيميايي به وجود مي آيد و لذا مواد شيميايي از اصلي ترين مخاطرات محيط کار محسوب مي شوند. در مقاله اي که در سال 1363 از سوي شرکت زغال کرمان منتشر شده است از 6750 نفر شاغل, 631 نفر به بيماري هاي ريوي ناشي از گرد و غبار زغال مبتلا شده اند. در طي پژو هشي که توسط خانم ج.رضايي در سال 1376 در سطح کارخانجات رنگسازي صورت گرفت, مشخص شد که حدود 12 درصد شاغلان دچار درجاتي از پنوموکونيوزيس بوده اند.
مواد قانوني مرتبط با عوامل شيميايي مخاطره آميز
قوانين و مقرارت زيادي با قدرت اجرايي براي محافظت عموم در مقابل عوامل شيميايي زيان آور محيط کار تدوين شده است که نمونه اين مقرارت ماده نظارت بر مواد سمي سال 1976 و يا قانون عمومي شماره 489-94 ايالات متحده آمريکا است که شامل چهار اصل است :
1- جمع آوري اطلاعات درباره مواد شيميايي.
2- تقاضاي آزمايش موادي که خطر آفرين شناخته شده اند.
3- نظارت بر موادي که داراي خطر هستند.
4- بررسي مواد شيميايي جديدي که خطر آنها به اثبات رسيده است.

اهمیت موضوع سلامت و ایمنی شغلی بانوان از دیرباز شناخته شده است. اگرچه باتوجه به شدت و میزان مخاطرات در ارتباط با بیماری ها و آسیب های شغلی زنان، اطلاعات کمی در دسترس قرار دارد، با وجود این امروزه همگان بر این موضوع باور دارند که عوامل متعدد اجتماعی بر زندگی و سلامتی بانوان شاغل و افراد خانواده آنها تاثیرگذار است. به رغم اهمیت شایان توجه مقوله های اجتماعی، هدف اصلی و اولیه این مقاله بررسی مختصر مفاهیم مربوط به ایمنی و سلامت شغلی بانوان است.
درحال حاضر شاهد افزایش روزافزون تعداد زنان شاغل در جامعه هستیم، این روند رو به رشد، لزوم حفظ و ارتقای سطح سلامت شغلی آنان را از نقطه نظر کارفرمایان و مسئولان بهداشتی کشور به یک نیاز و ضرورت اساسی مبدل ساخته است.
زنان اغلب در مشاغلی با حقوق، قدرت و کنترل کمتر روی وظایف مربوطه، کار می کنند. البته در سال های اخیر اشتغال زنان در کارهای مردانه نیز بیشتر شده است. همواره باید به این نکته توجه داشت که اشتغال زنان در محیط خارج از خانه اغلب با انجام وظایف خانه داری و غیره در داخل منزل نیز همراه است، بنابراین می توان اذعان داشت که درصورت مشابهت شغلی خاص بین یک زن و مرد، به دلیل وظایف خانه داری و... فشار کاری و استرس های آن در زنان بیشتر از مردان است.
جدای از وظایف و مسئولیت های چندگانه زنان اگر شیوه های حمایتی اجتماع، داخل منزل و محل کار کافی نباشد، بر استرس زنان نیز افزوده خواهد شد. عقیده کلی و رایج عصر حاضر این است که اگر محیط کار عاری از عوامل آسیب رسان باشد، زن و مرد هر دو می توانند به صورت ایمن کار کنند، مخاطرات شغلی ویژه زنان از لحاظ بارداری و دوران شیردهی و اثرات سوء بر جنین و نوزاد از اهمیت بسزایی برخوردار است و شایسته است که به طور خاص به آنها نیز پرداخته شود.
مخاطرات شغلی
مخاطرات شغلی زنان (و مردان) در محل کار را می توان اغلب به انواع زیر تقسیم بندی کرد:
الف – مخاطرات فیزیکی (مثل سروصدا، استرس حرارتی، استرسورهای ارگونومیکی، پرتوهای یون ساز و غیریون ساز و غیره)
ب – مخاطرات شیمیایی (مثل حلال ها، فلزات سنگین، آفت کش ها، داروها و غیره)
ج – مخاطرات بیولوژیکی (مثل ویروس ایدز، هپاتیت های B و C، ویروس سایتومگالوویروس و غیره)
د – مخاطرات روحی و روانی (مثل استرس، خشونت در محیط کار و غیره)
علاوه بر عوامل فوق می توان به شیوه و الگوهای کار مثل نوبت کاری (شب کاری و غیره) و عوامل محیطی و سازمانی نیز به عنوان مخاطرات شغلی زنان اشاره کرد.
دکتر سيدسيامک رسولي نژاد siarasouligmail.com
| مفاهيم مهندسي روشنايي |
|
جهت مقابله با آلودگی نوری لازم است اطلاعاتی درباره نورپردازی و مکانیزم تولید نور (فیزیک نور) بدانیم. به همین دلیل به چند مفهوم مهندسی نور دراینجا اشاره می کنیم... هر منبع نور به مقدار مساوی نور را به تمام جهات منتشر نمی کند بلکه درهر جهت مشخص فاکتور Candela power ، مقدار نور را در آن جهت تعريف می کند. در حقيقت می توان گفت مقدار نور در يک جهت خاص يا شدت درخشندگی با کندلا مشخص می شود. • Candlepower • Candlepower Distribution Curve • روشنايی(Brightness) • تشعشع(Glare) • شدت روشنايى (Illuminance) |
ارگونومي
يا همان مهندسي فاكتورهاي انساني دانشي است كاربردي، مركب از علوم پايه مختلف كه سعي دارد با طراحي كردن ابزارها، دستگاهها، ماشينآلات و محيط كار تناسب مناسبي بين انسان از نظر شرايط (فيزيكي ـ روحي) و حتي تواناييهاي او و فضاي محيط كار و ماشين آلات و ... ايجاد كند .
در اصل اين علم در نظر دارد به جاي هماهنگ سازي انسان با محيط، محيط را با انسان هماهنگ سازد. علم ارگونومي با هدف حداكثر كردن بهرهوري با توجه به سلامتي، ايمني و رفاه انسان در محيط شكل گرفته است . ارگونومي با مطالعه قابليتها و شرايط انسان، استرسهاي محيط كار، آشنايي كامل به نيروهاي استاتيك و ديناميك بدن انسان، احتياط، خستگي، آموزش و طراحي ابزارها به حمايت انسان در حين كار آمده است. با رعايت اصول ارگونومي فشار كار و خستگيهاي بي مورد كاهش مييابد، در نتيجه كارايي نيز افزايش پيدا ميكند و در نهايت ميتوان گفت با اجراي اين اصول، هم منافع كارگران و هم منافع كارفرمايان تأمين ميشود.
علم ارگونومي يا همان مهندسي فاكتورهاي انساني به زواياي مختلف سلامت و بهداشت انسان ميپردازد و كارايي انسان را مورد بررسي قرار ميدهد .
جويس مريلين، رئيس مؤسسه جويس در سياتل آمريكا بر اين عقيده است كه اكنون ديگر اين باور عموميت يافته است كه شركتهايي كه بهره وري و كنترل كيفيت را مد نظر دارند، دخالت دادن ارگونومي را در برنامههايشان به عنوان يك شم تجاري بهكار ميگيرند؛ شركتهاي موفق برنامه ارگونومي را با ايمني، كنترل كيفيت و برنامههاي توليدي جهت دستيابي به حداكثر سود تلفيق كردهاند.
امروزه كمتر فعاليتي يافت ميشود كه عاري از هر گونه عامل تهديد كننده سلامتي باشد و بخش عمدهاي از اين صدمات ناشي از كار مربوط به ناديده گرفتن اصول ارگونومي است. يكي از شايعترين اين صدمات، صدمات استخواني- عضلاني در محيط كار هستند كه سبب ناتوان كردن فرد در انجام كارهاي روزمره ميشود و باعث افت كارايي، تقليل كيفيت محصول و افزايش غيبتهاي ناشي از اين صدمات جسمي ميشود و در بعضي مواقع سبب از كارافتادگي فرد و غرامتهاي دستمزد ميشود كه اين خود ضربه اي بر اقتصاد كشور وارد ميكند.
قبول واژه ارگونومي در تاريخ 16 فوريه 1950 مورد تأييد قرار گرفت. حرفه عوامل انساني(ارگونومي) در دوران پس از جنگ زاده شد. انقلاب كامپيوتر سبب شد كه عوامل انساني مورد توجه عامه قرار گيرد. به نظر ميرسد كه بحث درباره تجهيزات كامپيوتري طراحي شده بر اساس اصول ارگونومي، نرم افزارهاي كاربر پسند و نقش عوامل انساني در دفاتر عملاً بخشي از مقالههاي در كامپيوتر و انسان در هر روزنامه و مجله اي را تشكيل ميدهد. وسايل جديد كنترل، ارائه اطلاعات از طريق نمايشگر كامپيوتر و تأثير فن آوري نوين بر انسان، عرصههايي هستند كه حرفه عوامل انساني در آنها نقش دارد.
تعاريف ارگونومي
واژه ارگونومي از دو كلمه يوناني "ارگون" به معني كار و " نوموس" به معني قوانين و اصول تشكيل شده است و در لغت به معناي مطالعه قانون كار يا ارتباط بين كارگر و محيط كار تعريف شده است. علم ارگونومي يا همان مهندسي فاكتورهاي انساني مجموعه اي از علوم پايه مختلف از جمله فيزيولوژي روانشناسي، فيزيك و مكانيك، طراحي، جامعه شناختي و بسياري موارد ديگر است. اين علوم پايه در كنار يکديگر به طراحي بهتر سازمان در جهت بهره وري بيشتر كمك ميکنند. برخي از تعاريفي كه متخصصان و كارشناسان اين علم از ارگونومي كردهاند در ادامه ارائه شدهاند.
ارگونومي علم مطالعه انسانها در حين انجام كار براي درك ارتباط پيچيده ميان افراد و جنبههاي فيزيكي و روانشناختي محيط كار، نيازهاي شغلي و روشهاي كار است.
انجمن بينالمللي ارگونومي، ارگونومي را چنين تعريف ميكند:
ارگونومي علمي است كه دانش حاصل از علوم انساني را با مشاغل، سيستمها، محصولات و محيط زيست با توجه به تواناييهاي جسماني و رواني و محدوديتهاي انساني مرتبط ميسازد.
دستور العمل سازمان NIOSH برای کاهش سیلیکا درمحیط کار وجلوگیری از فوت کارگران به علت ابتلا به تنگي نفس شامل موارد زیر می باشد :
1 - جایگزین کردن استفاده از سیلیکا و شن و ماسه با سایر موادی که یک درصد سیلیکا در آن وجود داشته باشد .خطر ابتلا به کارگرانی که از سیلیکا در عملیات بلاستینگ استفاده میکنند بسیار بالاست و کنترل آن هم مشکل به نظر میرسد، برای این منظور سازمان از سال 1974 به بعد، NIOSH پیشنهاد کرده که مصرف موادی که دارای سیلیکا و ماسه بیشتر از یک درصد هستند ممنوع شود .
2 -برای کنترل عوارض بیماریهای مربوط به سیلیس از سیستم تهویه موضعی وعمومی طبق متد NIOSH 7500,7602 استفاده شود .
3 - استفاده از روشهای کاهش آلودگی مانند تعمیر ونگهداری به موقع ماشین آلات ،تمیز کردن ادوات وسایل مربوطه،استفاده از کابینتهای بسته برای کاهش پراکندگی سیلیس.ماشینهای تمیز کننده در کارگاههای که عملیات بلاستینگ انجام میشود باید بکار گرفته شود .افرادی که با سیلیس کار میکنند باید از پوششهای مناسب وppe مناسب این کار استفاده نمایند .اطاقهای بلاستینگ باید دارای سیستم تهویه مناسب بوده وروشنایی لازم نیز لحاظ شود ضمنا تمامی افراد با وجود سیستم تهویه باید از وسایل حفاظت فردی مناسب PPE در حین کار استفاده نمایند .هیچ گونه درز وشکافی در دیواره وسقف این اتاقها نباید وجود داشته وسیستم تهویه نیز کارایی وربایش لازم را داشته باشد .استفاده مجدد از سیلیکای مصرف شده با توجه به این که ابعاد ذرات آن کوچکتر شده است توصیه نمیشود سیلیس مصرف شده می بایست با احتیاط جمع آوری وبه محل مناسب جهت دفن فرستاده شود .
4 - رعایت موارد بهداشتی حین کار وهر چه در معرض بودن کمتر .تمامی افرادی که با سیلیس سروکار دارند باید قبل از غذا دستهای خود را کاملا با آب وصابون بشویند و در حین کار هر گونه خوردن ،آشامیدن وسیگار کشیدن ممنوع است .کارگران باید پس از اتمام روزانه کار حمام کرده وسپس با لباسهای پاک محل کار خود را ترک نمایند .خودروهای این افراد نیز باید در محل دورتری از محوطه عملیات پارک شود .
5 - استفاده از لباسهای یکبار مصرف وقابل شستشو درمحل کار-استفاده از لباسهای بلاستینگ در منزل یا محل کار به هیچ عنوان جایز نیست .
6 - دوش گرفتن روزانه بعد از اتمام کار وتعویض لباس بعد از ترک محل کار بدین معنی که از انتقال آلودگی به منزل ،خودرو و.. جلوگیری شود .
استفاده از ماسکهای تنفسی مناسب تایید شده توسط مراکز مجاز-استفاده از وسایل حفاظت فردی به تنهایی برای عملیات بلاستینگ کافی نیست وباید از تهویه مناسب نیز بهره گرفت .
• آموزش نحوه کار درست با ابزار وسایل درحین کار
• استفاده درست از ماسک ووسایل حفاظت فردی
. بازرسی مرتب روزانه از وسایل وادوات کار
• آزمایش صحت وسایل حفاظت فردی
• بازرسی نگهداری وتعمیر درست وسایل
• انبار داری ایمن سیلیس
• PPE باید دارای استاندارد لازم باشند .
7 - معاینات منظم دوره ای برای کارگران وافراد در معرض سیلیکا
• آزمایشات قبل از استخدام ودوره ای حداقل هر سه سال
• افراد مشکوک بلافاصله به مراکز درمانی اعزام شوند
• بررسی سوابق شغلی ومدارک پزشکی کارکنان ونیز بیماریهای ریوی پرسنل
• اسپیرومتری ورادیولوژی وآزمایشات خون
• بررسی بیماری سل در این افراد
8 - نصب تابلوهای هشداردهنده وبهداشتی درمحلهایی که افراد در معرض سیلیس هستند .
9 - آموزش مداوم به کارگران در مورد شناخت علایم ،نشانه ها وعوارض مربوط به سیلیکا
• اطلاع رسانی در مورد خطرات بالقوه وبیماری سیلیکوزیس ونحوه پیشگیری از این بیماری
• آمار افراد مبتلا به سیلیکوزیس سل و... به پرسنل داده شود
• نصب دستور العمل ونحوه کار ایمن با سیلیس در محل کار
• استفاده از MSDS در محل کار و آموزش به کارگران درمورد نحوه استفاده آن
• برگزاری کارگاههای آموزشی
• نحوه گزارش موارد مشکوک اقدامات کنترلی وپیشگیرانه
10 - گزارش سریع موارد مشکوک ابتلا به سیلیکوزیس وبیماریهای مربوطه به مراکز درمانی
11 - وسایل وتجهیزات کار با سیلیس چون با سیستم هوای فشرده کار میکنند باید موارد زیر در آنها رعایت شود.
• داشتن گواهی سلامت فنی CERTIFICATE از مراکز بازرسی فنی برای مخازن تحت فشار
• بررسی تمامی رابطها وبستها قبل از شروع بکا
• استفاده از سیستم قطع کن خودکار در نازل پاشنده سیلیس
• سالم بودن تمامی گیجها ومانومتر ها
• مخزن سیلیس باید سالم بوده وعاری از هرگونه خوردگی ،پوسیدگی باشد .
• نحوه ریختن سیلیس داخل مخزن کاملا خودکار بوده ودستی نباشد .
• به جای سیلیس می توان از از ساینده های دیگر مانند گرانول اکسید آلومینیوم – ذرات آهن لعاب دار –ذرات چدن malleable وذرات سنباده استفاده نمود .
• قطعاتی که خیلی بزرگ نیستند وامکان جابجایی آنها مقدور است را باید در داخل سالن محصور سند بلاست نمود .
• سالن بایستی به نحوی باشد که رانش هوا از سمت بالا به پایین انجام شود بدین معنی که ضریب خروجی هوا به میزانی باشد تا باعث فشار منفی کمی در سالن سند بلاست گردد تا هوای تازه بتواند از بالا وارد سالن شده وآلودگی از منافذ سالن به بیرون انتشار نیابد .در کف سالن ویا دو طرف دیوار سالن درمحاذی کف که در مسیر هوای خروجی به هوای آزاد است جریان هوای آلوده باید از فیلتر های موثر پارچه ای یا از سیلیکون یا رسوب دهنده های الکترو استاتیک عبور یابد تا مواد ساینده گرفته شود وبرای استفاده مجدد در مخزنی که در زیر سالن سند بلاست قرار داده میشود جمع آوری گردد .
• محلهایی که تاسیسات ثابت مانند بویلر ها مخازن سوخت ویا لوله کشی ها قرار دارد محدوده سند بلاست کاری بایستی با اسکلت بندی وچادر کشی محصور گردد .
• اپراتور سند بلاست کار بایستی مجهز به وسایل حفاظت فردی شامل کلاه خود مخصوص سند بلاست air line helmet ، لباس کار با پیش بند مقاوم، چکمه لاستیکی و دستکش ساق بلند باشد .
• کلاه سند بلاست کار نباید در اختیار فرد دیگری باشد .شیلنگ هوا رسانی کلاه سند بلاست کار بایستی به منبع هوای سالمی متصل شود که دبی هوا رسانی آن کمتر از 17%متر مکعب دردقیقه نباشد .هوای مذکور بایستی توسط فیلتر مناسبی که بدون کاهش اکسیژن هوا بتواند رطوبت ،دوده های روغنی ،ذرات وغبارات به هرگونه گازهای سمی که از کمپرسور هواتولید میشود مانند co-co2 اکسید های فلزی گوگرد یا نیتروژن دار را جذب نماید توصیه میشود در هوای تنفسی نباید بیش از 50 PPM کربن منوکسید و بیش از 1000PPM کربن دیوکسید وجود داشته باشد .
• مراقبتهای دوره ای برای نگهداری تجهیزات و وسایل وسیستم های تهویه و وسایل حفاظت فردی بعمل آید و مخازن تحت فشار کمپرسور و مخلوط کن AIR BLAST CHAMBER سالانه بکبار تحت فشار تست هیدورستاتیک واقع شود .ساعت کار سند بلاست کار در شبانه رور باید کمتر از 8 ساعت بوده واپراتور نباید بیش از 40 دقیقه بطور مداوم در داخل سالن سند بلاست کار نماید و در مدتی که به تناوب سندبلاست کار در سالن کار مینماید به توسط شخص دیگری که در خارج از سالن باشد مورد مراقبت قرار میگرد .توزیع نور مناسب در سالن وسیستم ارتباط تلفنی یا صوتی بین مراقب و فرد سند بلاست کار الزامیست .در صورتیکه جهت تامین روشنایی نتوان از فشار برق تا 50 ولت استفاده نمود برای جلوگری از خطر برق گرفتگی افراد لازم است مقررات ایمنی استفاده از ولتاژ وسیستم ارتینگ برای وسایل الکتریکی لحاظ شود .
• افرادی که در نزدیک سالن سند بلاست می باشند وافراد دیگری که در محلهایی به نحوی در معرض استنشاق غبارات ناشی از سند بلاست کاری قرار دارند بایستی از فیلتر تنفسی مناسب استفاده نمایند .
• ازمایشهای پزشکی شامل X-RAY از ریه ها واسپیرومتری برای سند بلاست کاران سالی یکبار الزامیست بایستی در پرونده پزشکی آنها نتایج ثبت شود ودر صورت بروز علایمی دال بر بیماری شغلی کار آنان بایستی عوض شود .
• به منظور جلوگیری از عوارض ناشی از الکتریسیته ساکن هنگام عبور مواد ساینده از لوله رابط به نازل ،جریان ایجاد شده توسط سیم ارت بایستی به زمین منتقل شود تا از ترکیدن لوله رابط یا ایجاد شوک الکتریکی به سند بلاست کار جلوگیری شود .
• پس از پایان کار در هرشیفت سند بلاست کار بایستی وسایل حفاظت فردی خود را تمیز نموده و برای شیفت بعد آماده در قفسه مربوط به خود قرار دهد تا پس از استحمام و تعویض لباس از خود رفع آلودگی نموده باشد .
• در صورت انجام کار در ارتفاع مقررات مربوط به داربستها واستفاده از کمربند ایمنی الزامیست .
• مدیر واحد بایستی شخصی را جهت نظارت بر کار کارگاههای سند بلاست تعیین نماید تا مقررات فوق را کنترل نماید .
• شخص مذکور قبل از شروع کار تمامی موارد ایمنی از جمله وضعیت شلنگها ،رابطها و بستها را بازدید و در صورت اطمینان از سلامت آنها اجازه کار را صادر نماید .
• اپراتور سند بلاست بایستی دوره آموزشی ایمنی را گذرانده باشد وتجربه لازم را برای سرعت در مانور بستن شیر مخلوط کن هوا ومواد ساینده که فشاری بین 5/5 تا 5/6 KGF/CM2 دارا است را هنگام موارد اضطراری داشته باشد .
• نازل سند بلاست برای جلوگیری از بروز حوادث احتمالی زمانی که اپراتور دچار حادثه گردیده باید بطور خود کار با برداشتن دست از روی آن توسط قطع کن خودکار قطع شود .
http://dadvar.blogfa.com